تاثير توافقات هستهاي بر اقتصاد ايران چيست؟

پس ازاعلام توافق هسته اي ايران وكشورهاي ۱+۵ و اعلام لغو تحريم هاي پتروشيمي ، خودرو، فلزات گرانبها ، قطعات هواپيما وآزاد سازي بخشي از اموال بلوكه شده ايران ، رسانه هاي بين المللي از دستاورد 20 ميليارد دلاري دارايي ايران با امضاي پيش نويس مورد بحث در مذاكرات هسته اي خبر داده اند كه از اين مبلغ سه ميليارد دلار مربوط به دارايي هاي بلوكه شده ايران از سوي آمريكاست و بقيه مربوط به صادرات نفت، محصولات پتروشيمي و خودروست كه با توافق اوليه ايران و 1+5 مي توان آن را وصول كرد.

البته به گفته وزير امور خارجه هم تحريم هاي بانكي در بسياري از موارد كه فشارهايي در حوزه معاملات بانكي به ايران وارد مي شد كاسته شده و امكان نقل و انتقال پول به ايران فراهم خواهد شد و اين برنامه ها ظرف دو سه هفته تا شروع سال نو مسيحي اجرايي مي شود.

اما اعلام توافق هسته اي و لغو برخي تحريم هاي اعمال شده بر كشورمان تحليل هاي متفاوتي را از سوي صاحبنظران اقتصادي به همراه داشت كه در ادامه نگاهي خواهيم داشت بر تاثير كاهش تحريم ها بر بخش هاي مختلف اقتصاد به گفته اين كارشناسان...

آزادي دارايي هاي بلوكه شده

پس از توافقنامه ژنو، رئيس اتاق مشترك بازرگاني ايران و انگليس از آزادسازي 4 ميليارد و 300 ميليون دلار از دارايي هاي بلوكه شده جمهوري اسلامي ايران پس از توافق هسته اي اخير ايران و گروه 1+5 در ژنو خبر داد و گفت: اين اقدام در پاسخ به اعتمادسازي ايران با گروه 1+5 صورت گرفته است.

آزاد سازي بخشي از داريي هاي ايران در حالي است كه ارقام متفاوتي براي دارايي هاي بلوكه شده ايران در بانكهاي خارج، مطرح مي شود. برخي سخن از 45 ميليارد دلار به ميان مي آورند و برخي ديگر مي گويند كه ايران 60 ميليارد دلار پول بدون دسترسي در بانك هاي خارجي دارد. البته در اين ميان، رقم 50 ميليارد دلاري نيز براي دارايي هاي بلوكه شده ايران مطرح مي شود.

گشايش در صنعت نيرو

هوشنگ فلاحتيان معاون وزير نيرو در امور برق و انرژي نيز درباره تاثير اين توافقات بر بهبود وضع صنعت برق، گفته است: تامين بخشي از اقلام صنعت برق متاثر از شرايط تحريم بوده كه اميدواريم با گره گشايي مبادلات كالا بيش از گذشته تسهيل شود و كالا و تجهيزات در زمان كمتر با قيمت مناسب تر در دسترس باشد. وي با اشاره به اينكه اميدواريم با توافق صورت گرفته طرح هاي متاثر از تحريم ها در اسرع وقت به اتمام برسد، تصريح كرد: اگر شرايط تحريم نبود، مي توانستيم ميلياردها دلار صادرات داشته باشيم.

واكنش پتروشيمي به لغو تحريم ها

از سوي ديگر همزمان با توافق هسته اي ايران و گروه 1+5 در ژنو، صادرات محصولات پتروشيمي و فرآورده هاي پليمري ايران به اتحاديه اروپا نيز آزاد شد كه پيش بيني مي شود در صورت از سرگيري صادرات سالانه 2 تا 2.5 ميليارد دلار درآمد جديد حاصل شود.

تا پيش از افزايش تحريم هاي بين المللي، 10 تا 14 درصد محصولات پتروشيمي ايران به اروپا صادر مي شد و كشورمان از اين محل سالانه 2 تا 2.5 ميليارد دلار درآمد داشت. اين در حالي است كه در شرايط فعلي صادرات محصولات پتروشيمي ايران به اروپا صفر نشده اما به دليل محدوديت هاي بيمه اي، مشكلات نقل و انتقال ارز و تامين كشتي، صدور فرآورده هاي پتروشيمي به قاره سبز با كاهش قابل توجه اي روبرو شده است.
 
آمارهاي گمرك هم نشان مي دهد كه در طول هفت ماهه نخست سالجاري صادرات پتروشيمي ايران كاهشي حدود 13 درصدي از نظر وزني و معادل 1.2 ميليون تن در هفت ماهه نخست سالجاري به 7.8 ميليون تن رسيده است

در همين زمينه هيات مديره شركت ملي صنايع پتروشيمي نيز از لغو تحريم هاي اعمال شده عليه اين صنعت استقبال و اعلام كرد كه آماده توسعه روابط خود با ديگر كشورهاست. شركت ملي صنايع پتروشيمي در جلسه هيات مديره اين شركت، اعلام كرد: منتظر اعلام جزئيات توافق هسته اي از سوي وزارت امور خارجه هستيم.

نوسازي ناوگان هوايي با لغو تحريمها 

همچنين بر اساس توافق هسته اي ايران و كشورهاي 1+5 در ژنو، صنعت حمل و نقل ايران نيز شاهد تحولات جديدي خواهد بود. به گزارش بلومبرگ، بر اساس توافقات انجام شده با تعميرات مربوط به ايمني و بازرسي هاي داخل ايران براي برخي ايرلاين هاي ايراني موافقت شده است.

در همين زمينه قائم مقام وزير راه با بيان اينكه با توجه به توافقات هسته اي پيش بيني مي شود صنعت حمل و نقل هوايي ايران از گردونه تحريم هاي ناجوانمردانه خارج شده و در اولين گام مشكلات تأمين لوازم يدكي، موتور و قطعات و تأمين سوخت هواپيما رفع شود، گفت: ايمني پرواز ها، رفع تحريم ها و اعمال رفتار هاي بشر دوستانه در اين صنعت از مسائل اصلي در اين باره است.

دبير انجمن شركت هاي هواپيمايي نيز از نوسازي ناوگان حمل و نقل هوايي با لغو تحريمها در راستاي توافقات ايران و گروه 1+5 در ژنو سخن گفت و اعلام كرد: با لغو تحريم قطعات هواپيما، بخش قابل توجهي از هواپيماهاي زمين گير كه به دليل نبود قطعه و تعميرات غيرقابل استفاده شده اند، دوباره به شبكه پروازي بازمي گردند و به اين وسيله ايمني پروازها افزايش پيدا مي كند.

اميد به لغو تحريم هاي كشتيراني

محمدحسين داجمر، مديرعامل كشتيراني جمهوري اسلامي ايران نيز با اشاره به اين توافق و با بيان اينكه منتظر لغو تحريم هاي كشتيراني هستيم، افزود: گرچه در توافق هسته اي ايران با گروه 1+5 صحبت از برداشتن تحريم نفت و محصولات پتروشيمي است، اما مشخص نيست كه آيا حمل آنها نيز آزاد شده است يا خير؛ بنابراين اميدواريم كه تحريم جمهوري اسلامي نيز براي حمل نفت و پتروشيمي برداشته شود.

حضور خودروسازان بزرگ دنيا در ايران 

در همين حال دبير انجمن قطعه سازان ، توافق هسته اي ايران با گروه 1+5 در ژنو را عاملي براي هموار كردن حضور خودروسازان بزرگ دنيا در ايران دانست. ساسان قرباني با اشاره به توافق هسته اي ايران و گروه 1+5 در ژنو با اشاره به اينكه حضور خودروسازان بزرگ دنيا در ايران، به طور قطع زمينه را براي توسعه همكاري هاي ميان صنعت خودرو ايران و دنيا فراهم خواهد كرد و نتيجه آن، توليد خودروهاي با كيفيت و با تكنولوژي جديد براي ايران است، گفت:  به نظر مي رسد انجام شدن توافق جديد مي تواند راه حضور اين خودروسازان را هموار كرده و آنها با خيال آسوده تري در ايران حضور خواهند يافت.

اثر مثبت كاهش تحريم ها بر روي صنعت بيمه

عضو شوراي عالي بيمه نيز با تشريح مزاياي رفع تحريم هاي بين المللي بر صنعت بيمه كشوربا بيان اينكه در شرايط جديد همكاري بيمه هاي ايراني و خارجي افزايش خواهد يافت، گفت: رفع تحريم ها اثرات مثبتي بر روي فعاليت هاي صنعت بيمه خواهد گذاشت و بر اساس آن بيشتر مي توان از توان صنعت بيمه كشور بهره مند شد.

مديرعامل بيمه ايران افزود: با رفع تحريم هاي صنعت بيمه، فضاي بهتري در عرصه بين المللي براي فعاليت هاي شركت هاي بيمه فراهم مي شود و بيمه هاي ايراني و خارجي به راحتي مي توانند در فضاي ايجاد شده با يكديگر همكاري داشته باشند.

احتمال كاهش بيشتر نرخ ارز 

نايب رييس اتاق بازرگاني ايران نيز گفته است: با توجه به توافقات انجام شده در ژنو بين ايران و گروه ۱+۵ پتانسيل كاهش نرخ ارز در كشور وجود دارد، ولي اگر روند كاهشي آن در دولت مديريت نشود شرايط اقتصادي در طولاني مدت به شكل فعلي خود بازگشته و شاهد افزايش تورم خواهيم بود. پدرام سلطاني درباره توافقات حاصل شده در ژنو با بيان اين كه اين توافقات دستاورد بسيار مهم و بزرگي براي دولت و كل كشور بوده است، اظهار كرد: روند تحريم ها كه در چند سال اخير شدت يافته بود معكوس شده و اين موضوع مي تواند نقطه عطفي براي بهبود وضعيت باشد.

تشكيل صف هاي ميليوني براي سهام

همزمان با اين تغييرات، بازار سرمايه نيز به اين خبر واكنش مثبت نشان داد و گروه خودرويي و بانكي مورد اقبال شديد بازار قرار گرفت و با صف هاي ميليوني و طويل خريد مواجه شد.در اين ميان، صنايع بانكي، خودرويي و پتروشيمي بيشترين اقبال بازار را به خود اختصاص داده و از بيشترين صف هاي خريد برخوردار شدند. همچنين شاخص كل بورس و اوراق بهادار روز گذشته با روندي افزايشي به فراتر از 80 هزار واحد رفت.

واكنش بازار مسكن به توافق ژنو

در همين حال رئيس اتحاديه املاك كشوري درباره واكنش بازار مسكن به توافق ژنو، گفته است: واكنش بازار مسكن به توافق ژنو تا ۱۰ روز آينده خود را نشان مي دهد. مصطفي قلي خسروي با اشاره به اينكه افرادي بودند كه قصد داشتند از آب گل آلود ماهي بگيرند و به همين دليل مسكن هاي ساخته شده را عرضه نمي كردند، تاكيد كرد: برخي سوء استفاده كنندگان از بازار مسكن بايد بدانند كه بايد به سرعت قيمت هاي خود را پايين بياورند.

مشكلات اقتصادي يك شبه حل نمي شود

در همين حال، كارشناسان اقتصادي بر اين باورند كه فوري ترين تاثير توافق هسته اي و لغو تحريم هاي اقتصادي، تاثير رواني اين توافق بر جامعه ايران است. با اين حال بايد در نظر داشت كه مشكلات اقتصادي كشور يك شبه حل نمي شود.

در همين زمينه "يحيي آل اسحاق" رئيس اتاق بازرگاني و صنايع و معادن تهران نيز با تاكيد بر اينكه نبايد انتظار داشت با توافق هسته اي ايران با گروه 1+5، تمام مشكلات اقتصادي ايران حل شود، گفت: بايد انتظارات از اين توافق را نيز مديريت كرد، به اين معنا كه نبايد انتظار داشت با به نتيجه رسيدن مذاكرات، تمام مشكلات اقتصاد ايران بايد حل شود بلكه مسئولان مديريتي و تصميم گير كشور بايد به نحوي عمل كنند كه موانع به وجود آمده بر سر راه رشد و رونق اقتصاد ايران به بهانه تحريم و برخي محدوديت ها از بين برود.

در پايان بايد گفت هرچند ديپلماسي اقتصادي تحريم عليه ايران كه از زمان روي كار آمدن اوباما از سوي آمريكا و متحدان اين كشور به حداكثر رسيد و اين كشور با اعمال تحريم هاي بانكي، نفتي و اعلام اولتيماتوم به شركت هاي غربي براي خروج از ايران و... سبب شد تا فعاليت ها و سرمايه گذاري هاي اقتصادي به حداقل رسيده و مشكلاتي چون تورم و ركود اقتصادي دامنگير كشورمان شود اما بررسي تحريم هاي اعمال شده دول غربي نشان مي دهد كه غربيها آنچنان هم از نتايج به دست آمده از اين تحريمها راضي نيستند تا جايي كه "جان كري" وزير امور خارجه امريكا پس از امضاي توافقنامه هسته اي گفته است: 1+5 به اين نتيجه رسيد كه تشديد تحريم ها عليه ايران بي ثمر بود و ايرانيان با تحريم ها از مواضع خود عقب نشيني نكردند.